काठमाडौं – नेपालको पुँजी बजारमा ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल भएको छ। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले नबिल बैंक लिमिटेडलाई पहिलो पटक ‘अविमोच्य असञ्चिति अग्राधिकार शेयर’ (Perpetual Non-Cumulative Preference Shares - PNCPS) निष्कासन गर्न अनुमति प्रदान गरेको छ। यो शेयर ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको हुनेछ, जसमा ५ करोड कित्ता शेयर प्रति कित्ता १०० रुपैयाँ अंकित मूल्यमा जारी गरिनेछ।

यो उपकरण बैंकको अतिरिक्त टियर-१ पूँजी (Additional Tier-1 Capital) को रूपमा गणना हुने भएकाले बैंकको पूँजी आधारलाई थप मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। शेयरको मुख्य विशेषता अविमोच्य (कुनै मोचन मिति नहुने) र असञ्चिति (गैर-सञ्चयी) प्रकृति हो। अर्थात्, लाभांश कम्पनीले वितरणयोग्य मुनाफा भएको वर्षमा मात्र ८ प्रतिशतसम्म दिन सक्छ; मुनाफा नभएमा लाभांश स्थगित हुन्छ र पछि दाबी गर्न सकिँदैन। यद्यपि, निश्चित अवस्थामा यो शेयर साधारण शेयरमा रूपान्तरण हुन सक्नेछ।

निष्कासन परिपत्र विधिबाट (Private Placement) हुने भएकाले यो सुविधा केवल संस्थागत लगानीकर्ताहरू (बीमा कम्पनी, पेन्सन फन्ड, बैंक तथा वित्तीय संस्था आदि) का लागि मात्र खुला गरिएको छ। व्यक्तिगत लगानीकर्ता, म्युचुअल फन्ड र धितोपत्र व्यवसायीहरूलाई भने यो अवसर उपलब्ध हुनेछैन। निष्कासनपछि यी शेयरहरू नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भई दोस्रो बजारमा कारोबारयोग्य हुनेछन्।

नेपाल राष्ट्र बैंकको पूर्वस्वीकृति र सेबोनको धितोपत्र निष्कासन तथा बाँडफाँट निर्देशिकामा गरिएको संशोधनपछि यो सम्भव भएको हो। विश्वव्यापी वित्तीय संकट (२००८-०९) पछि बैंकहरूको पूँजी संरचना सुदृढ गर्न विकसित यो हाइब्रिड उपकरण नेपालमा पहिलो पटक भित्र्याइएको हो।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार यो कदमले नेपाली बैंकिङ क्षेत्रको पूँजीगत गुणस्तरमा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको निकटता ल्याउनुका साथै पुँजी बजारमा नयाँ लगानी विकल्पको सिर्जना गर्नेछ। यद्यपि, यसको जोखिमपूर्ण प्रकृतिका कारण संस्थागत लगानीकर्ताहरूलाई विवरणपत्र, जोखिम प्रकटीकरण र आफ्नो जोखिम सहनशीलता राम्रोसँग मूल्यांकन गरेर मात्र लगानी गर्न सुझाव दिइएको छ।

नबिल बैंकले यो निष्कासनको विस्तृत विवरण तथा आवेदन प्रक्रिया चाँडै सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ। यो पहलले नेपालको वित्तीय बजारलाई थप परिपक्व र विविधतायुक्त बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।